85 տարի առաջ Գերմանիան ներխուժեց Լեհաստան, սկսվեց Երկրորդ համաշխարհայինը

1939 թվականի օգոստոսի 31-ի երեկոյան ՍՍ-ի զինվորները գրավեցին գերմանական ռադիոկայանը Գլեյվիցում, Վերին Սիլեզիա (այսօր Գլիվիցե, Լեհաստան): Նրանք հեռարձակեցին լեհերենով գրված հաղորդագրություն, որը կոչ էր անում զինված գործողություններ սկսել ֆաշիստական ​​Գերմանիայի դեմ : Նպատակն էր տպավորություն ստեղծել, թե լեհ զինվորները հարձակվել և գրավել են կայանը։ Դրան աջակցելու համար գերմանացի դիկտատոր Ադոլֆ Հիտլերի «Շուտցշտաֆել»-ի մարդիկ թողեցին բանտարկված լեհ քաղաքացիական անձի մարմինը, ով նախկինում սպանվել էր այդ նպատակով: Կեղծ հարձակումը սահմանային նմանատիպ սադրանքների շարքի մի մասն է: Հիտլերը պատերազմի պատճառ էր փնտրում Լեհաստանը նվաճելու համար։ Իր ռասիստական ​​գաղափարախոսության մեջ նա երազում էր գերմանացիների համար նոր «կենսատարածքի» մասին Արևելքում։

24 ժամ էլ չանցած՝ սեպտեմբերի 1-ի առավոտյան, գերմանական Վերմախտը ներխուժեց Լեհաստան՝ առանց պատերազմ հայտարարելու: Նույն օրը Հիտլերը հայտարարություն արեց Բեռլինի Ռայխստագի առջև, որը նացիստական ​​ռադիոցանցի միջոցով հասավ գերմանական գրեթե բոլոր ընտանիքներին.
Ռայխստագում իր ելույթում Հիտլերը խուսափեց պատերազմ բառից և հայտարարեց, որ Վերմախտը պատասխան կրակ է բացել՝ ի պատասխան լեհական ագրեսիայի։

Ռայխի քարոզչության նախարարությունը կարգախոս է տարածել, որ պատերազմ բառը չպետք է հայտնվի զեկույցների վերնագրերում։ Ըստ առաջնորդի խոսքի՝ «մենք միայն հակահարված ենք տալիս»։

Լեհաստանի դաշնակիցներ Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան տեսնում են Հիտլերի զորաշարժերը։ Ներխուժումից 2 օր անց նրանք պատերազմ հայտարարեցին Գերմանիային։ Սակայն ռազմական օգնությունը Լեհաստանին չի հաջողվել ռազմական զգուշավորության, քաղաքական երկմտանքի և ռազմավարական սխալ հաշվարկների հետևանքով:

Վերմախտը առաջ էր շարժվում արագ և չափազանց դաժանորեն: «Լեհերից ոմանք իրական հեծելազորով վազեցին գնդացիրների դիրքերի դեմ: Հիշում եմ նաև, որ այս հեծելազորի հարձակումը նույնիսկ գերազանցեց մեր առաջին գիծը: Բայց հետո նրանք վազեցին ուղիղ տանկերի մեջ և հետո, իհարկե, ամեն ինչ ավարտվեց», - հիշում է Վերմախտի նախկին զինվոր Ալբերտ Սեֆրանեկը։

Սեպտեմբերի 17-ին Խորհրդային Միության Կարմիր բանակը նույնպես ներխուժեց Լեհաստան։ Պատերազմից կարճ ժամանակ առաջ Հիտլերն ու խորհրդային դիկտատոր Իոսիֆ Ստալինը, այսպես կոչված, Հիտլեր-Ստալին Պակտում պայմանավորվել են չհարձակվել միմյանց վրա և բաժանել Լեհաստանը միմյանց միջև։
Իոսիֆ Ստալինը և Ռայխի արտաքին գործերի նախարար Յոահիմ ֆոն Ռիբենտրոպը Գերմանիայի Ռայխի և Խորհրդային Միության միջև չհարձակման պայմանագրի ստորագրման ժամանակ

Լեհաստան ներխուժելուց չորս շաբաթ անց Վարշավան կապիտուլյացիայի ենթարկվեց։ Նացիստները նշում են իրենց «Բլիցկրիգի մարտավարությունը». Հարձակումը և գերմանական օկուպացիան արժեցել են ավելի քան հինգ միլիոն Լեհաստանի քաղաքացիների կյանք, որոնց ճնշող մեծամասնությունը խաղաղ բնակիչներ էին: Հրեաները և շատ այլ մարդիկ ամբողջ Եվրոպայից սպանվում են նացիստների կողմից ստեղծված համակենտրոնացման ճամբարներում։ Մահացած վեց միլիոն հրեաների մոտ կեսը Լեհաստանի քաղաքացիներ են:

Աղբյուրը՝ DW