Ներքին 2 ամիս առաջ - 23:58 27-06-2026

ՀՑԹԻ-ին է հանձնվել Մուսա լեռան հերոսամարտի մասնակցի հայատառ թուրքերեն ձեռագիր հուշագրությունը

Հայագետ և ցեղասպանագետ Վահրամ Շեմասյանը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին է հանձնել Մուսա Լեռան հերոսամարտի մասնակից Նուարդ Վահիդե Եկարյանի «1915 Սուէտիա Մուհարէպէսի» («1915 թ. Սուեդիայի պատերազմը») հայատառ թուրքերեն ձեռագիր հուշագրությունը։ Այս մասին հայտնում են ՀՑԹԻ-ից։

97 էջից բաղկացած այս բացառիկ սկզբնաղբյուրը կարևոր արժեք ունի ոչ միայն Մուսա Լեռան ինքնապաշտպանության պատմության, այլև Հայոց ցեղասպանության ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության համար։ Հուշագրության առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրվել է անմիջապես դեպքերին համընթաց՝ հեղինակի անձնական ապրումների և անմիջական դիտարկումների հիման վրա, ինչը ձեռագրին հաղորդում է բացառիկ վավերագրական արժեք։

1916 թվականին Նուարդ Եկարյանը Պորտ Սաիդից տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Հուշագրությունը երկար տարիներ պահպանվել է նրա ընտանիքում, և 1987 թվականին Վահրամ Շեմասյանը այն ստացել է հենց Նուարդ Եկարյանից։

Հատկանշական է, որ Նուարդ Եկարյանի հուշագրությունը դեռևս 1916 թվականին հրապարակվել է Ֆրեզնոյում լույս տեսնող «Ասպարեզ» պարբերականի 429-434 համարներում։

Հուշագրության փոխանցումը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին կարևոր ձեռքբերում է թանգարանի արխիվային հավաքածուի համար՝ համալրելով այն Մուսա Լեռան հերոսամարտի և Հայոց ցեղասպանության տարիների վերաբերյալ նոր ու բացառիկ վկայություններով։

Ամենից շատ դիտված

09:04 Թարմ տվյալներ` ապօրինի ծագման գույքերից. այստեղ ոչ միլիարդներ կան, ոչ էլ անգամ միլիոններ
13:03 Ռոբերտ Քոչարյանը, Գագիկ Ծառուկյանն ու Սերժ Սարգսյանն ամսի 1-ին պետք է հեռախոսը բացեն ու տեսնեն՝ թոշակը նստե՞լ է, թե՞ չէ
20:13 Ժամանակն ամեն ինչ իր տեղը կդնի. Ռոբերտ Քոչարյանի դուստր
15:49 Մտնելու եմ շենք, ով աչքիս դեմը դուրս եկավ, հրաման եմ տալու, ազատելու եմ․ Փաշինյանը սպառնում է
22:21 Հարազատները փնտրում են 74-ամյա պապիկին. նրանք դիմել են ոստիկանություն, որպեսզի օգտագործեն դրոն
20:50 Լուրջ եմ ասում, էդ կոմբայնը սարքել եք տժվժիկ, էդքան միլիարդների մեջ մի կոմբայն եք առել. Վահագն Ալեքսանյան
10:07 Կյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հրաչյա Գասպարյանը
11:31 Երևանում տուն ձեռք բերելը դառնում է թրենդային
11:21 Ինքն իմ Կաթողիկոսը չէ, ինքն Ամենայն Հայոց չէ․ Ռուբինյան
17:31 Ծառուկյանի ձերբակալության կադրերից վիրավորված եմ, անգամ հաշվի չեն առել 94-ամյա մորը