Սևանի ծրագրերի վրա միլիոնավոր դոլարներ ծախսվեցին, բայց ոչինչ չփոխվեց․ բնապահպան

Սեպտեմբերի 7-ի դրությամբ Սևանա լճից բաց է թողնվել 166.466 մլն մ³ ջուր։ Սևանա լճի մակարդակը 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-7-ն ընկած ժամանակահատվածում իջել է 3 սմ-ով, որն անցյալ տարվա նույն օրվա մակարդակից ցածր է 9 սմ-ով։

«Սա համարվում է նորմալ երևույթ, հաշվի առնելով, որ սեպտեմբերին գոլորշիացման ծավալները մեծ են՝ բարձր ջերմաստիճանների և տեղումների սակավության պատճառով։ Բացի այդ, Սևանի ջուրը մշտապես օգտագործվում է նաև ոռոգման նպատակներով»,- Oragir.News-ի հետ զրույցում նշեց բնապահպան Սիլվա Ադամյանը, անրադանալով Սևան մակարդակի անկման հարցին։

Նրա խոսքով՝ աշնանային անձրևների սկիզբը հնարավորություն կտա, որ լճի մակարդակը կրկին բարձրանա։ «Արտառոց խնդիր այս պահին չկա։ Եթե մի քանի տարի առաջ լճի մակարդակի անկման միտումը շատ ավելի մտահոգիչ էր, ապա հիմա փորձում են որոշակի բալանս պահել»,- ասաց Ադամյանը։

Միևնույն ժամանակ, բնապահպանը շեշտում է, որ լճի գլխավոր խնդիրը շարունակում է մնալ կեղտաջրերի մուտքը Սևան․

«Այսօր էլ կոյուղաջրերը լցվում են Սևան, իսկ մաքրման կայաններ գրեթե չկան։ Կառուցված փոքր կայաններն էլ շատ աննշան են և չեն կարող ապահովել լճի մաքրությունը։ Մինչ պետությունը միջոցներ չձեռնարկի այս ուղղությամբ, իրավիճակը արմատապես չի փոխվի»։

Ադամյանի դիտարկմամբ՝ լճի ջրի որակը համեմատաբար լավ է, ջրիմուռների ծաղկում վերջին շրջանում չի նկատվում։ Սակայն ափամերձ տարածքների վիճակը բնապահպանն գնահատում է «շատ վատ»․

«Ափամերձ տարածքներն անմշակ ու կեղտոտ են։ Միայն որոշ հատվածներում, որտեղ ներդրումներ են կատարվել, կա որոշակի կարգուկանոն։ Մնացած վայրերում՝ հատկապես թերակղզու շրջակայքում, պատկերն ողբերգական է։ Փնթի վիճակ է, կեղտ, լքված շինություններ։ Սա վտանգում է նաև լճի էկոհամակարգը»։

Բնապահպանի խոսքով՝ տարիներ շարունակ Սևանի պահպանման ծրագրերի համար հատկացվել են միլիոնավոր դոլարներ, սակայն էական փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել։

«Պետությունը պետք է երեք հիմնական քայլ անի․ առաջինը՝ կառուցել մաքրման կայաններ, երկրորդը՝ ապահովել ձկնապաշարների պատշաճ մակարդակը, երրորդը՝ դադարեցնել Սևանի ջրի օգտագործումը ոռոգման նպատակով։ Միայն այս պայմաններում հնարավոր կլինի ապահովել լճի կայուն վիճակը»,- նշեց նա։

Անդրադառնալով նաև լճի շուրջ տուրիզմի զարգացման ծրագրերին, Ադամյանն ընդգծեց․

«Ո՞նց կարող ենք խոսել տուրիզմի զարգացման մասին, երբ Սևանի ափին լքված ու քանդված շենքեր են մնացել դեռ սովետական տարիներից։ Դա ոչ միայն փչացնում է տեսարանը, այլև վտանգում է լճի էկոլոգիան։ Պետք է հստակ քաղաքականություն լինի, թե ինչպես օգտագործել այդ տարածքները»։

Հիշեցնենք, որ շաբաթներ առաջ՝ Վարդավառի օրը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նկատել էր, որ մեծ քանակությամբ մարդիկ են հանգստյան օրերն անցկացնում Սևանի ափին, ինչից ենթադրել էր, որ քաղաքացիների բարեկեցության մակարդակը բարձրացել է։ Լավ կլինի, որ իշխանությունները նույն ոգևորությամբ իրական քայլեր ձեռնարկեն նաև Սևանի մակարդակը պահպանելու, ափամերձ տարածքների վիճակը բարելավելու և Սևանի ափին հանգստացողների համար լավ պայմաններ ապահովելու համար։