Արևմուտքի «մատը խառն է». ինչու է Թուրքիան ռազմակայաններ հիմնում Սիրիայում

Թուրքիան և Սիրիան նախատեսում են ստորագրել համատեղ պաշտպանության մասին համաձայնագիր, որը նախատեսում է ռազմական փոխօգնություն Սիրիայի դեմ ուղղված հարձակման դեպքում։ Համաձայնագրի նախնական նախագծով նախատեսվում է նաև Թուրքիայի զինված ուժերի ներգրավումը սիրիական բանակի և օդաչուների պատրաստման գործընթացում։

Բացի այդ, Թուրքիան երկու ռազմաբազա կհիմնի Սիրիայի տարածքում, որտեղ, ըստ համաձայնագրի, տեղակայվելու է շուրջ 50 «F-16» մարտական ինքնաթիռ՝ «պետության ինքնիշխանության պաշտպանության» նպատակով։

Oragir.News-ի հետ զրույցում թյուրքագետ Մուշեղ Խուդավերդյանը շեշտեց, որ այս զարգացումների խորքային պատճառները շատ ավելի բարդ են, քան պարզ ռազմաքաղաքական համագործակցությունը։

«Գիտեք ոնց, Սիրիան իրականում գրավել են թուրքական և հրեական բանակները, և այժմ Թուրքիան խնդիր ունի նախ և առաջ Հյուսիսային Սիրիայում հաստատվելու, որտեղ քրդական ՔԲԿ-ի (PKK) խմբավորումներն են։ Կարելի է ասել՝ պայքարը դեռևս ավարտված չէ։ Այդ նպատակով Թուրքիան զորքեր է տեղակայում Հյուսիսային Սիրիայում, որպեսզի կանխի իրավիճակի սրացումը»,- նշեց Խուդավերդյանը։

Նրա գնահատմամբ՝ Թուրքիայի այդ գործողությունները ոչ միայն ուղղված են քրդական գործոնի դեմ, այլ նաև հաշվարկված են որպես քայլ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի՝ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում՝ ի պաշտպանություն արևմտյան շահերի։

«Չնայած Էրդողանը հայտարարել է, որ եթե ՔԲԿ-ն վերջնականապես զենքերը վայր դնի, ինքը պատրաստ է ազատել Օջալանին, Թուրքիայի այս քայլերը միտված են քրդական հեղափոխության հնարավորության կանխմանը։ Միաժամանակ, քանի որ Սիրիան երկար տարիներ եղել է ռուսական ազդեցության գոտում, Թուրքիան ռազմակայաններ է հիմնում նաև ռուսական և իրանական հնարավոր գրոհներից պաշտպանվելու համար։ Սա իրականացվում է՝ արևմտյան շահերից ելնելով»,- հավելեց թյուրքագետը։

Ըստ Խուդավերդյանի՝ այս գործընթացը թեև անմիջականորեն կապ չունի Հարավային Կովկասի հետ, սակայն որոշ պարագաներում կարող է ազդեցություն ունենալ տարածաշրջանի անվտանգային դինամիկայի վրա։

«Թուրքիան ռազմակայաններ է դնում, որպեսզի նման խնդիրներ թույլ չտա։ Եվ պետք է նշել, որ ոչ միայն Թուրքիան․ շուտով նաև Իսրայելն է ռազմակայաններ տեղադրելու Սիրիայում, քանի որ միասին են մասնակցել Սիրիայի ներկայիս իրավիճակի ձևավորմանը»,- եզրափակեց նա։

Թուրք-սիրիական համագործակցության խորացումն այս փուլում կարող է նոր շրջադարձային կետ դառնալ Մերձավոր Արևելքում ռազմաքաղաքական ճակատների վերաձևման համատեքստում։

Ք. Սահակյան