Քո «Մթնաձորում» թախիծ է ծորում․ այսօր Ակսել Բակունցի հիշատակի օրն է

1937թ. փետրվարի 22-ին՝ մռայլ մի երեկո, Ակսել Բակունցը բանտարկվեց։ Լուրը պայթեց ռումբի նման։ Շարունակությունը պարզ էր․ լավագույն դեպքում՝ աքսոր կամ անխուսափելին՝ գնդակահարություն։ Նորությունը թնդաց նաև գրողի հայրենի Գորիսում։

Սերո Խանզադյանն իր հուշերում պատմում է այդ օրերի մասին։

«Հայրս դրսից տագնապով եկավ տուն, փլվեց թախտին, ահուդողով ասաց.

– Ակսելին բռնե՜լ են...

-Գիտեմ, հայր,— ասացի ես։ — Լսեցի ռադիոյով:

– Տուններս քանդվե՜ց,— մղկտաց հայրս:— Ակսելի գրքերը թաքցրու: Քաղաքում տնետուն ընկած նրա գրքերը հավաքում վառում են:

Ապրում ենք Լենինի փողոցի 21 տանը: Մերից մի փոքր վերև է Ակսելենց տունը: Երեկոյան Ստեփան դային մտավ մեր տուն:

– Նիկոլայ, արաղ տուր:

Ոչ ոք ոչ մի բառ չասաց, կարծես սգատան մեջ ենք: Գնալուց առաջ Ստեփան դային հառաչեց:

– Երանի՜ թե տղաս չոբան լիներ, Նիկոլայ, տավարած լիներ: Տանը մնացած լիներ, որ էդ օրին չհասներ:

Նա գնաց: Նրա ծնկները ծալվում էին: Կարծես դիակ դուրս եկավ մեր տնից: Հանկարծ ճամփին չընկնի...»։



Բակունցի նախնական քննությունն ավարտված էր, սպասում էր: Նա մեղադրվում էր 11 հոգու հետ, որոնք իբր թե ունեցել են տեռորիստական խմբակ՝ Բերիայի և պետության մյուս ղեկավարների դեմ տեռոր իրականացնելու նպատակով։ Նրա վրա դրված է եղել մեղադրական 4 հոդված, որոնցից ամեն մեկը նախատեսում է մահապատիժ։

Մահապատիժը չուշացավ․ 1937 թ․ հենց այս օրը Ակսել Բակունցը գնդակահարվեց․․․



«Տաս-տասներկու տարեկան մի թմբլիկ, խոնարհ տղա է իջնում մեր փողոցն ի վար՝ դեպի դպրոց: Ակսել Բակունցի տղան է՝ Սևադան: Տատը՝ Բոխճի բիբին խանդաղատանքով նայում է նրա հետևից.

– Աստվա՜ծ, դու անփորձ պահես էս անհեր-անմեր մնացած բալիս:

Գիտեմ, Սևադայի մորը՝ Վառվառա Չիվիջյանին Երևանից աքսորել են... Ստեփան դային մեջքից երկտակվել է, ոչ խոսում է, ոչ հանդ գնում, սև քար՝ սև քարի վրա: Միայն երբեմն հառաչում է հորս մոտ.

– Ժամանակները բարի չեն, Նիկոլայ:



Այդ տարվա աշնանը ես հեռուներից տուն եկա: Հայրս չկար: Գնացի Ստեփան դայուն այցի:

– Հորդ էլ տարան, որդիս,— ցավով ասաց նա: Ժամանակները բարի չեն:

Մի տարի հետո, մի հինգ-վեց հարևանի հետ, Ստեփան դայու դագաղն ուսներիս տարանք գերեզմանատուն»,-պատմում է Սերո Խանզադյանը: