Աղբի ազգայինն է լավը…

Ակա՛նջդ կանչի, Հայաստանից արտաքսված «Սանիտեք»…

Ի խորոց սրտի արված հիշատակությունս վերաբերում է մայրաքաղաք Երևանում ոչ վաղ անցյալում սանմաքրման և աղբահանության աշխատանքներ իրականացրած լիբանանյան ընկերությանը: Վերջինիս առանձնակի կարոտով մտաբերեցի աղբահավաք մեքենայի հերթական հայտնությունից հետո: «Պատմական» այդ իրադարձությունը, որպես կանոն, մեր բակում նշանավորվում է մեծ շառավիղ և երկար ժամանակահատված ընդգրկող տևական գարշահոտությամբ: «Սանիթեքին» փոխարինած աղբահավաքները (փոքրաթիվ «ԿԱՄԱԶ»-ները չէ, այլ՝ բաց թափքով մեքենաները), ասես հոգին ավանդած ԽՍՀՄ-ի «քյարթու» արտապատկերը լինեն: Խեղճուկրակ, պատմության խորխորատներից պեղված մեքենաներին ամենևին չեն զիջում նույնքան խեղճուկրակ, նույնքան «սովալլուկ» վարորդները: Համապատասխան արտահագուստի բացակայությունը դեռ ոչինչ, համապատասխան հնարավորություններից զուրկ լինելու պատճառով, երկուսը մեկում մեկտեղող վարորդները, հարկադրված իրենց քաշին գերազանցող բահերով են աղբահորերից աղբը դատարկում թափքի մեջ: Խորհրդային «մակնիշի» այս «հովվերգության» ամբողջականությանը խանգարում է հանրահայտ, բոլորին քաջածանոթ զանգը, որը խորհուրդների գոյության օրոք առավոտ կանուխ «հորդորում» էր մոտակա շենքերի բնակիչներին՝ աղբը տներից դուրս հանել… Լիբանանյան ընկերության կողմից մատուցված անաղմուկ ու անհոտ ծառայության հանդեպ «նոստալջին» հատկապես սաստկանում է տաք եղանակներին, երբ «աշխարհասփյուռ» բույրին ավելանում են զմրուխտագույն, գերպարարտ ճանճերը… Այստեղ մեղք կլինի չհիշել ոսկե ֆոնդին արժանի՝ «Хотели как лучше, а получилось как всегда» չերնոմիրդինյան «աքսիոմը»:

Իսկ հիշո՞ւմ եք, թե ինչ խոստումնալի էր «աղբահանության նոր ժամանակաշրջանի» սկզբի ավետումը: 2012-ին հայտարարված միջազգային մրցույթին աշխարհի 8 երկրներից հայտ ներկայացրած մասնագիտացած ընկերություններից 2013-ին ընտրվեցին երկուսը՝ արևմտյան հատվածում՝ լիբանանյան «Sanitek s.a.r.l » ընկերությունը, արևելյան հատվածում՝ հայ-շվեդական «Էկոգրուպ» և «ԼԼ Միլյոքոնսուլտ» ընկերությունների կոնսորցիումը: Զարգացումների հետագա ընթացքին դուք արդեն տեղյակ եք: Երբեմնի օպերատորներին նորերն են փոխարինել՝ վերը նկարագրված իրենց գործելաոճով: Հավելեմ նաև, որ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության հեղինակած «Աղբահանության համակարգի ռազմավարության» նախագիծը ներկայացվել է Կառավարության դատին: Ասում են, որ այն լրամշակվում է, որ դեռևս ստուգապես հայտնի չէ, թե որքան աղբ է գնում աղբավայր, ճշտվում են աղբի քանակին, բաղադրությանը, կալորիականությանն առնչվող մի շարք հարցեր ևս:

Հայտնի է, որ հետազոտական որոշակի աշխատանքներ են իրականացվում Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի «Յակոբյան բնապահպանական կենտրոնում»: Այդ նախագծում հիշատակվում է, որ սանիտարական աղբավայրերի ներդրմանը զուգահեռ փակվելու են հանրապետության տարածքում ներկա պահին գործող բոլոր 340 աղբավայրերը, որոնք չեն համապատասխանում միջազգային՝ բնապահպանական, քաղաքաշինական և սանիտարահիգենիկ չափանիշներին: Եվրամիության առջև ստանձնած պարտավորության համաձայն, մինչև 2024 թվականը Հայաստանը պետք է ունենա սանիտարահիգենիկ բոլոր չափանիշներին համապատասխան նման հինգ աղբավայր:

Իսկ մինչ այդ… Մինչ այդ աղբը շարունակելու է մնալ մեր ազգային «հարստությունը»: Հարստություն, որը ոչ մի դեպքում սեփական տնից դուրս պիտի չգա: Այնպես որ, հարգելի հավակնորդներ, ձեռքներդ հեռու մեր «ազգային պահոցներից»: Մեզ ոչ ձեր մաքրարարությունն է անհրաժեշտ, ոչ էլ ձեր վերամշակում, մեթան գազի ստացման մասին էլ չեմ խոսում…Բավարարվեք որակական հատկանիշներով հայկականին էապես զիջող ձեր սեփական աղբով…Բավական է…