ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն կիրակի երեկոյան ժամանել է Սամարղանդ, որտեղ երկուշաբթի կհանդիպի Կենտրոնական Ասիայի հինգ երկրների արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների ղեկավարների հետ։ C5+1 ձևաչափով բանակցությունները նվիրված կլինեն առևտրին, ներդրումներին, ռազմավարական նշանակության հանքանյութերին և անվտանգության հարցերին։ Ամերիկյան պատվիրակության կազմում ընդգրկվել են բիզնեսի ավելի քան 200 ներկայացուցիչներ, հաղորդում է Reuters-ը։
Հանդիպումը կմիավորի ԱՄՆ-ին, Ղազախստանին, Ուզբեկստանին, Ղրղզստանին, Տաջիկստանին և Թուրքմենստանին։ Բազմակողմ բանակցություններից բացի, Ռուբիոն նախատեսում է երկկողմ հանդիպումներ անցկացնել բոլոր հինգ պետությունների բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ։
Վաշինգտոնից մեկնելուց առաջ ԱՄՆ պետքարտուղարը Կենտրոնական Ասիայի հետ հարաբերություններն անվանել է ամերիկյան արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություն։ Ըստ նրա, դիվանագիտական շփումները հաճախ կենտրոնացած են ընթացիկ միջազգային ճգնաժամերի վրա, մինչդեռ անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել նաև ռազմավարական կապերի երկարաժամկետ զարգացմանը։
«Սրանք կարևոր հարաբերություններ են», — հայտարարել է Ռուբիոն լրագրողներին՝ ուղևորության ժամանակի ընտրությունը բացատրելով տարածաշրջանի բոլոր հինգ երկրների արտաքին գործերի նախարարներին մեկտեղ հավաքելու անհրաժեշտությամբ։
C5+1 ձևաչափը ստեղծվել է Սամարղանդում 2015 թվականի նոյեմբերին։ Հետագայում բանակցությունները բարձրացան նախագահական մակարդակի․ առաջնորդների հանդիպումները տեղի ունեցան Վաշինգտոնում 2023 թվականին Ջո Բայդենի օրոք և 2025 թվականի նոյեմբերին՝ Դոնալդ Թրամփի օրոք։
ԱՄՆ Առևտրի նախարարության տվյալներով, Վաշինգտոնում կայացած վերջին հանդիպման ընթացքում հայտարարվել է ավելի քան 25 մլրդ դոլարի չափով առևտրային համաձայնագրերի և պարտավորությունների մասին։ Դրանք ընդգրկել են ավիացիան, գյուղատնտեսական տեխնիկան, երկաթուղային ենթակառուցվածքը և օգտակար հանածոների հանքավայրերի շահագործումը։ Խոսքը տարբեր փուլերում գտնվող նախագծերի մասին էր, ոչ թե բացառապես ավարտված ներդրումների։
Վաշինգտոնը ձգտում է ընդլայնել ամերիկյան ընկերությունների հասանելիությունը Կենտրոնական Ասիայի շուկաներին և դիվերսիֆիկացնել ռազմավարական նշանակության հանքանյութերի մատակարարումները։ Տարածաշրջանն ունի նավթի, բնական գազի, ուրանի և այլ ռեսուրսների զգալի պաշարներ, որոնք պահանջված են արդյունաբերության և էներգետիկայի մեջ։ Միևնույն ժամանակ, Կենտրոնական Ասիայի երկրները շարունակում են պահպանել լայնածավալ տնտեսական կապեր Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ։
Այցի շրջանակում Ռուբիոն նաև բանակցություններ կվարի Ուզբեկստանի արտաքին գործերի նախարար Բախտիյոր Սայիդովի հետ։ Կողմերը կքննարկեն քաղաքական հարաբերությունները, առևտուրը, ներդրումները և տարածաշրջանային միջազգային հարցերը։ Ակնկալվում է, որ Ուզբեկստանի նախագահ Շավքաթ Միրզիյոևը կմասնակցի ուզբեկ-ամերիկյան Բիզնեսի և ներդրումների խորհրդի հանդիպմանը։
Ուզբեկստանում բանակցություններից հետո Ռուբիոն կմեկնի Հնդկաստան, որտեղ նախատեսված են հանդիպումներ իշխանությունների և բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ, այդ թվում՝ առևտրի և էներգետիկ համագործակցության հարցերով։