ՀՀ պաշտպանության նախարարության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարագրերը կրկին հանրային քննարկման թեմա են դարձել։ Առավել աղմկահարույցը ՀՀ պաշտպանության նախարարության գլխավոր քարտուղար Համլետ Բատիկյանի հայտարարագրային բացատրությունն է, որտեղ միլիոնների ծագման աղբյուր նշվել են «հարսանիքի հյուրերը»։
Առաջին հայացքից սա կարող է թվալ սովորական ձևակերպում, սակայն իրականում հարցը շատ ավելի խորքային է։ Երբ պետական բարձրաստիճան պաշտոնյան խոշոր գումարների աղբյուր ներկայացնում է ոչ վերահսկելի և գրեթե չապացուցվող «նվիրատվություններ», առաջանում է վտանգավոր նախադեպ։

ՀՀ օրենսդրությամբ պաշտոնատար անձինք պարտավոր են հայտարարագրել իրենց բոլոր նվիրատվություններն ու եկամուտները: Նմանատիպ ոչ հստակ ձևակերպումները հաճախ հայտնվում են Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի ուշադրության կենտրոնում:
Եթե հայտարարագրված միջոցների օրինականությունը կամ ծագումը կասկածներ են հարուցում, ապա հակակոռուպցիոն մարմինների ու դատախազության առաջին գործն առնվազն ուսումնասիրություն նախաձեռնելն է՝ ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման կամ հնարավոր այլ խախտումների հիմքով:
Ավելին՝ հակակոռուպցիոն պայքարի հիմնական իմաստը ոչ միայն արդեն կատարված խախտումները բացահայտելն է, այլև այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որտեղ անհնար կլինի փողերի ծագումը թաքցնել անորոշ բացատրություններով։
Հանրության համար առավել մտահոգիչ է այն, որ պետական համակարգը մինչ այժմ հստակ և հրապարակային արձագանք չի տվել նման բացատրություններին։ Եթե պաշտոնյան կարող է միլիոնների աղբյուր նշել «հարսանիքի հյուրեր», ապա որտե՞ղ է վերահսկողության սահմանը։ Ինչպե՞ս պետք է հակակոռուպցիոն մարմինները տարբերակեն իրական նվիրատվությունը հնարավոր կոռուպցիոն եկամուտներից։
Այս դեպքը մեկ անգամ ևս ցույց է տալիս, որ հայտարարագրման համակարգը դեռևս ունի լուրջ բացեր։ Եթե չկա գումարների իրական ծագման ստուգման մեխանիզմ, ապա նույնիսկ ամենախիստ օրենքները կարող են վերածվել ձևականության։
Հավելենք, որ Համլետ Բատիկյանը նախարար Սուրեն Պապիկյանի մտերիմն է, և 2026 թվականի ՔՊ համամասնական ցուցակով պատգամավորի թեկնածու է: Նա ֆեյսբուքյան իր էջում տեղեկացրել է, որ հաստատման ենթակա ընտրական ցուցակի 044 համարն է։
Հասմիկ Մովսիսյան