Լյուստրացիա՞, թե՞ կերակրատաշտից զրկելու սպառնալիք. ինչ է սպասվում փետրվարին

Դեկտեմբերի 12-ին հայտնի դարձավ, որ ԵՄ-ն 50 տոկոսով ավելացնում է ՀՀ-ում դիտորդների թիվը։ Ակնկալվում է, որ դիտորդական առաքելության համալրումը տեղի կունենա 2024-ի փետրվարին, երբ լրանում է ՀՀ-ում Եվրամիության առաքելության մեկ տարին։

Եվրոպացիների նոր դեսանտի մասին այս հայտարարությունից օրեր առաջ Իջևանում ՔՊ նախաձեռնող խմբի հետ հանդիպման ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանն ակնարկեց, որ 2024-ի փետրվարին սկսելու են մի գործընթաց, որի ժամանակ կուսակցությունից դուրս են հրավիրելու նրանց, որոնք չեն առաջնորդվում անկախության և ժողովրդվարության գաղափարներով։

Իշխանական կուսակցություն, ընդհանրապես՝ ձգում է անգաղափար, ապաքաղաքական մարդկանց։ 1989-1990 թվականներին հազարավոր նախկին կոմունիստներ ՀՀՇ-ական դարձան։ 1997-1998-ին հազարավոր նախկին ՀՀՇ-ականներ դարձան ՀՀԿ-ական։ Իսկ թավշյա հեղափոխությունից հետո շատերը շորերից պոկեցին ՀՀԿ-ի կրծքանշանն ու «դուխով» գլխարկներ դրեցին։ ՔՊ-ն լի է այդպիսի պատեհապաշտներով ու պոպուլիստներով, որոնք, սակայն թե՛ հիմա, թե՛ փետրվարին միասնաբար կկանգնեն այնտեղ, որտեղ նրանց հրամայի կուսակացության առաջնորդը։ Հետևաբար՝ ի՞նչ իմաստ ունի փետրվարին մաքրում անցկացնելու մասին ակնարկը։

ԵՄ դիտորդական առաքելության ավելացման ու ՔՊ ախոռները մաքրելու մասին հայտարարությունները համադրելով, կարելի է ենթադրել, որ ՀՀ-ն վեկտոր փոխելու ուղղությամբ քայլեր է անելու առաջիկայում։ Հետևաբար՝ մաքրելու մասին ակնարկը վերաբերում է լյուստրացիային։ Այսինքն՝ ոչ թե կուսակցությունն, այլ իշխանությունն է մաքրվելու ռուսական գործակալներից, որոնք ավանդաբար կասկածի տակ են դրել ՀՀ անկախությունը, ժողովրդի ազատության իրավունքը։ Իսկ լյուստրացիա հնարավոր է այն դեպքում, երբ ՀՀ-ն աշխարհաքաղաքական վեկտոր փոխի, ժողովրդավարությունը հռչակի քաղաքակրթական ընտրություն, ցանկություն հայտնի միանալ Եվրամիությանն ու ՆԱՏՕ-ին։ Այդպիսի ընտրությունից հետո իշխանությունը, բնականաբար, պիտի զրկի ռուսական գործակալներին պետական պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից։ Այս առումով՝ Փաշինյանն ակնարկում է, որ լյուստրացիան կոշտ չեն անելու, այլ խնդրելու են, որ իրենց դիմումի համաձայն դուրս գան կուսակցությունից, հետևաբար՝ նաև ազատվեն պետական պաշտոնից։

Իրականում՝ ՔՊ-ական իշխանությունը կարող է վեկտոր փոխել, եթե հաստատ իմանա, որ ՌԴ-ն հեռանալու է տարածաշրջանից։ Ուստի՝ Նիկոլ Փաշինյանը, որպես ինֆորմացիայի կրող, հավանաբար, ունի ստուգված տեղեկատվություն, որ ՌԴ նախագահի առաջիկա ընտրություններին զուգահեռ Մոսկվայում հակակառավարական և հակապատերազմական ցույցեր են կազմակերպվելու, որոնց ճնշմամբ գործող նախագահը կարող է զիջումներ անել Արևմուտքին և հրաժարվել տարածաշրջանային հավակնություններից։ Այս կանխատեսման շրջանակում է տեղավորվում նաև ԵՄ դիտորդների թվակազմի ավելացումը, որոնք գալիս են լցնելու ռուսների ենթադրյալ հեռանալուց հետո առաջանալիք վակուումը։

Կա նաև իրատեսական վարկած, որ ոչ մի աշխարհաքաղաքական փոփոխություն ու լյուստրացիա չի լինելու։ ԵՄ դիտորդները միայն ադրբեջանական ագրեսիան զսպելու համար են ավելացնում, իսկ Փաշինյանի՝ ՔՊ-ն մաքրելու ակնարկը սոսկ սպառնալիք է ուղղված սեփական կուսակիցներին, որ խելոք մնան, թե չէ՝ կզրկվեն կերակրատաշտից օգտվելու արտոնությունից։

Թաթուլ Մկրտչյան