Նիկոլականությունը բացառապես մոլեռանդների աղանդ է, իշխանությունից զրկվելուց հետո էլ շարունակելու է մնալ կրոն

Նիկոլականությունը նույնանում է աղանդավորական շարժման հետ, որը չորս տարի առաջ չի սկսվել, այլ տասնամյակների հեռավորություն ունի: Այն չի ավարտվելու Նիկոլի անկումով կամ հեռանալով, շարունակվելու է տարերային ու ընդհատակյա, երբեմն-երբեմն բացահայտ բռնկումներով, ինչպես աղանդավորական շարժումներն են լինում առաջնորդին կորցնելուց հետո:

Տարիներ ձգված այդ շարժումը վերջապես հաղթեց չորս տարի առաջ և դարձավ պետական կրոն Հայաստանում: Այն իշխանությունից զրկվելուց հետո էլ շարունակելու է մնալ կրոն և անընդհատ ունենալու է նորանոր հետևորդներ՝ դարձյալ ձգտելով իշխանության, կրկին հաստատելով իր առաջնությունը որպես կրոնական ուղղություն, աղանդ:

Այս կրոնական ուղղությունը բացառապես մոլեռանդների աղանդ է, դրա հետևորդները երդվյալներ են՝ անդրդվելի ու անհուսորեն անուղղելի: Առանց տևական միջամտության և երկարատև բուժման անհնար է այդ շեղումից դուրս բերել դրա հետևորդներին ու այդ հոգեախտի կրողներին: Նիկոլականությունը նաև հոգեկան կախվածություն է, ինչպես թմրադեղերից, կամ հոգեխեղում՝ ոչ նորմալ ու կայուն հոգեվիճակ, հոգեկերտվածքի շեղում: Այդ բոլոր կերպերն ինքնուրույն ու ինքնաբերաբար չեն ացնում, բժշկական միջամտություն է հարկավոր և համակարգված ու կայուն բուժման փուլեր: Բարդ ու դժվար, ամբողջական գործընթաց է ենթադրում:

Նիկոլականությունն արմատախիլ անելու, բուժելու և հետևանքները վերացնելու, մետաստազների տարածումը կանխելու համար պետական մոտեցում է անհրաժեշտ: Հարկավոր է առողջապահական, հոգեբանական համակարգ ներդնել, և այդ ախտով թունավորվածները փուլ առ փուլ անցնեն բուժման աստիճանները, մինչև հասնեն այն մաքրմանը, որ արյան միջից դուրս գա այդ թույնը՝ գույնի պես ներծծված ու նույնացած: Տարիների, գուցե տասնամյակների տքնաջան ու մանրակրկիտ, նաև ծախսատար աշխատանք է պահանջում՝ երկրի համար անվտանգային ու ռազմավարական նշանակություն ունեցող:

Նման համակարգ ֆաշիզմի տապալումից հետո ներդրվել է Գերմանիայում՝ օգնել ֆաշիստական գաղափարախոսության կրողներին ազատվել այդ հոգեկան ախտից: Նման մարդկանց հետ զրուցում էին հոգեբանները, ուղարկում առողջարաններ, հանգստյան գոտիներ, մինչև որ վերջնական ու անհետևանք ազատվեին այդ խեղումից: Բայց այդքան տասնամյակներ անց արդյո՞ք ֆաշիզմը արտազատվել է մարդկանց ներաշխարհից: